AKUSTİK KÜY ÇİRKLƏNMƏSİ SƏVİYYƏSİNİN HESABLANMASINA AİD BİR YANAŞMA HAQQINDA - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

AKUSTİK KÜY ÇİRKLƏNMƏSİ SƏVİYYƏSİNİN HESABLANMASINA AİD BİR YANAŞMA HAQQINDA - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

AKUSTİK KÜY ÇİRKLƏNMƏSİ SƏVİYYƏSİNİN HESABLANMASINA AİD BİR YANAŞMA HAQQINDA - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

AKUSTİK KÜY ÇİRKLƏNMƏSİ SƏVİYYƏSİNİN HESABLANMASINA AİD BİR YANAŞMA HAQQINDA - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

AKUSTİK KÜY ÇİRKLƏNMƏSİ SƏVİYYƏSİNİN HESABLANMASINA AİD BİR YANAŞMA HAQQINDA - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri
AKUSTİK KÜY ÇİRKLƏNMƏSİ SƏVİYYƏSİNİN HESABLANMASINA AİD BİR YANAŞMA HAQQINDA - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri
AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI

№2, 2021

AKUSTİK KÜY ÇİRKLƏNMƏSİ SƏVİYYƏSİNİN HESABLANMASINA AİD BİR YANAŞMA HAQQINDA

Ağayev Bikəs S.

Formalaşmaqda olan “4-cü sənaye inqilabı” mühitində müəyyən bilik, təcrübə və ekoloji mədəniyyətə malik olan insanlar müxtəlif ekoloji problemlərin həlli istiqamətində fərdi və kollektiv qərarların qəbulunda daha aktiv iştirak edirlər. Bu problemlərdən biri də ətraf mühitin akustik küy çirklənməsidir. Bu gün bir çox vətəndaşları belə bir sual maraqlandıra bilər: yaşadığım, işlədiyim, oxuduğum, ümumiyyətlə, olduğum yerdə akustik küy çirklənməsi hansı səviyyədədir və standartlara cavab verirmi? Bu suala cavab vermək üçün bir çox beynəlxalq, milli standartlar və digər normativ sənədlər işlənmişdir. Lakin, bu sənədlər mürəkkəbdir, bahalı avadanlıqların istifadəsini tələb edir, yəni adi vətəndaşlar üçün əlçatmazdır. Digər tərəfdən, müasir mobil telefonların hesablama, rabitə və sensor funksiyaları vətəndaşlara müəyyən ərazinin küy göstəricilərini ölçmək və küy vəziyyətini qiymətləndirməyə imkan yaradır. Lakin, küy monitorinqini keçirmək üçün vətəndaşlara sadə və aydın metodikalar, təlimat və qaydalar lazımdır. Məqalədə minimal riyazi biliklərə malik vətəndaşların küy monitorinqi aparması üçün sadələşdirilmiş bir metodikanın işlənməsinə cəhd edilmişdir. Həmçinin, prosesin əyaniliyi üçün avtonəqliyyat küyünün (küçə küyünün) təhsil və elmi tədqiqat fəaliyyətinə ziyanlı təsirini qiymətləndirmək məqsədilə mobil telefonlarla ölçmə prosedurlarının aparılması və müxtəlif küy göstəricilərinin hesablanması üzrə bir sıra eksperimentlər həyata keçirilmişdir. Məqalənin hazırlanmasında ümumelmi metod və metodologiyalardan, o cümlədən analiz və sintez, müqayisə, ümumiləşdirmə, sistem yanaşma və s. istifadə edilmişdir. Tədqiqat nəticələrindən diskomfort küy zonalarının aşkarlanması üçün mobil telefonlarla akustik küy monitorinqinin aparılması məqsədilə istifadə etmək olar (səh.64-73).

Açar sözlər: küy çirklənməsi, küyün ziyanlı təsiri, avtomobil nəqliyyatı küyü, küy monitorinqi, mobil telefonla küy monitorinqi, küydən mühafizə.
DOI : 10.25045/jpit.v12.i2.06
Ədəbiyyat
  • World Health Organization, Regional Office for Europe. Night noise guidelines for Europe 2017. http://www.euro.who.int/data/assets/pdf_file/0017/43316/E92845.pdf?ua=1
  • NIOSH (National Institute for Occupational Safety and Health), USA. Occupational Noise Exposure–Criteria for a Recommended Standard. 2014. htth://forum.niiot.net/files/file/621-rekomendatcii-niosh-po-zaschite-ot-shuma-orqanov-slukha-r/
  • Jonsson A. Noise as a possible risk factor for raised blood pressure in man // Journal of Sound and Vibration. Vol. 59. 1978. pp. 109-121.
  • Alekberov R.Q., AghayevB.S. Atraf muhitin akustik kuy chirklenmesi: problemler ve heller // Baku, Inform. Tech. Inst., Informasiya Jemiyyeti Problemleri, No 2, 2020, s. 26-37 (in Azeri).
  • Rychtarikova M., Vermeir G. Soundscape categorization on the basis of objective acoustical parameters // Applied Acoustics. Vol. 74, № 2. 2013. pp. 240-247.
  • QOSTP 53187-2008. Akustika. Shumovoy monitorinq qorodskikh territorij (in Russian).
  • Zinkin V.H. Sovremennyje aspekty kontrolya i monitorinqa infrazvuka kak vredneqo proizvodstvennoqo faktora na transporte i promyshlennykh ob''jektakh // Actual problems of transport medicine, vol. 2 (38-II), No 4, 2014, c. 10-25 (in Russian).
  • Directive 2002/49/EP/EC. Of the European parliament and of the council of 25 june 2002. Relating to the assessment and management of environmental noise.
  • SNiP 23-03-2003. Zashita ot shuma (in Russian).
  • Mircea M., Kovacs I., Stoian I., Marichescu A. and Tepes-Bobescu A. Cost Alternatives for Urban Noise Nuisance Monitoring Using Wireless Sensor Networks. AQTR 2008 / Sensors Journal IEEE, IEEE International Conference on. Valencia. Vol. 3. 2008, pp. 321-332.
  • Clausen T., Dearlove C., Jacquet P. and Herberg U. The Optimized Link State Routing Protocol (OLSR) version 2 / IETF RFC. Vol. 1181, Apr., 2014. http://www.ietf.org/rfc/rfc7181.txt
  • Panu Maijala, Zhao Shuyang, Toni Heittola, Tuomas Virtanen. Environmental noise monitoring using source classification in sensors // Applied Acoustics. 129 (2018). Tampere. Finland, pp. 258-267.
  • Santini S. and Vitaletti A. Wireless Sensor Networks for Environmental Noise Monitoring / Aachen. Germany. Jul 2007, pp. 98-101.
  • Jayavardhana Gubbi, Slaven Marusic, Aravinda S. Rao et al. A Pilot Study of Urban Noise Monitoring Architecture using Wireless Sensor Networks / International Conference on Advances in Computing. Communications and Informatics (ICACCI), Melbourne, 2013.  https://ieeexplore.ieee.org/document/6637321
  • Santini S., Ostermaier B. and Adelmann R. On the Use of Sensor Nodes and Mobile Phones for the Assessment of Noise Pollution Levels in Urban Environments / in Proceedings of the Sixth International Conference on Networked Sensing Systems (INSS 2009), USA, Jun 2009. https://www.vs.inf.ethz.ch/publ/papers/santinis_inss2009_ontheuse.pdf
  • Maisonneuve N., Stevens M., Niessen M.E., Hanappe P. and Steels L. Citizen noise pollution monitoring / in Proceedings of the 10th Annual International Conference on Digital Government Research. North America. 2009, pp. 96-103.
  • Grubesa S., Petosic A., Suhanek M. and Durek I. Mobile crowdsensing accuracy for noise mapping in smart cities // Automatika. Vol. 59. №. 3-4. 2018, pp. 286-293.
  • Kanjo E. NoiseSPY: a real-time mobile phone platform for urban noise monitoring and mapping //Mobile Netw. and Appl. Vol. 15(4). 2010, pp. 562-574.
  • Maisonneuve N., Stevens M., Niessen M. and Steels L. NoiseTube: Measuring and mapping noise pollution with mobile phones / in Information Technologies in Environmental Engineering Proceedings of the 4th International Symposium. Thessaloniki. Greece. 2009, pp. 215-228.
  • Maisonneuve N., Stevens M. and Ochab B. Participatory noise pollution monitoring using mobile phones // Information Polity. No 15(1). 2010, pp. 51-71.
  • Antonic A., Marjanovic M., Pripuzic K. et al. A mobile crowd sensing ecosystem enabled by CUPUS: cloudbased publish/subscribe middleware for the Internet of Things // Future Gener Comput Syst. 2016, pp. 607-622.
  • SN2.4/2.1.8.562-96. Shum na rabochikh mestakh, v pomeshenijakh zhilykh, obshestvennykh zdanij i na territorii zhiloj zastrojki (in Russian).
  • ISO 1996-2:2007. Acoustics–Description, measurement and assessment of environmental noise. Part 2: Determination of environmental noise levels.
  • Koshurnikov D.H., Maksimova E.Q. Obzor zarubezhnoy i otochestvennoy praktiki shumovoqo kartirovanija (Noise Mapping) v uslovijakh plotnoj qorodskoj zastrojki // Bulletin of the Perm National Research Polytechnic University, No 3, 2018, pp. 27-43 (in Russian).
  • Agaev B.S., Pashayev F.H. Metod ocenki kachestvo rechi v korporativnykh VoIP-setjakh // Mosk., Informacionnye Tekhnologii, No 8, 2013, s. 34-40 (in Russian).
  • El’kin A.B., Masleva O.V. Akusticheskaja zaqraznenuja. Metodichkie ukazanija k vypolneniju prakticheskoj paboty po discipline “Ekologija”, NGTU, N. Novg., 2014, 11 c (in Russian).