GENETİK ALGORİTMİN İSTİFADƏSİ İLƏ BM 25 SXEMİNİN REALİZASİYA VƏ MODİFİKASİYASI - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

GENETİK ALGORİTMİN İSTİFADƏSİ İLƏ BM 25 SXEMİNİN REALİZASİYA VƏ MODİFİKASİYASI - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

GENETİK ALGORİTMİN İSTİFADƏSİ İLƏ BM 25 SXEMİNİN REALİZASİYA VƏ MODİFİKASİYASI - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

GENETİK ALGORİTMİN İSTİFADƏSİ İLƏ BM 25 SXEMİNİN REALİZASİYA VƏ MODİFİKASİYASI - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

GENETİK ALGORİTMİN İSTİFADƏSİ İLƏ BM 25 SXEMİNİN REALİZASİYA VƏ MODİFİKASİYASI - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri
GENETİK ALGORİTMİN İSTİFADƏSİ İLƏ BM 25 SXEMİNİN REALİZASİYA VƏ MODİFİKASİYASI - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri
AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI

№1, 2020

GENETİK ALGORİTMİN İSTİFADƏSİ İLƏ BM 25 SXEMİNİN REALİZASİYA VƏ MODİFİKASİYASI

Lısenko Sergey N., Xalin Yuriy A.

Məqalədə İnternet şəbəkəsində informasiya axtarışının həyata keçirilməsi üçün genetik alqoritm texnologiyaları təsvir edilmişdir. Elektron informasiyanın həcmi böyük sürətlə artır. Bu halda axtarış sistemlərinə və verilənlərin analizinə, həmçinin məlumat-axtarış sistemlərinin intellektuallaşdırılmasına olan tələbat kəskin şəkildə artmışdır. Hazırda informasiya axtarışı və emalı sahəsində məsələlərin həlli üçün çoxsaylı model və alqoritmlər mövcuddur. Hər bir alqoritm isə üstün cəhətlərə və çatışmazlıqlara malikdir. Bu səbəbdən də konkret məsələnin həlli üçün ən çox uyğun gələn alqoritmin seçilməsi böyük əhəmiyyətə malikdir. Bu məqalədə genetik alqoritmlərin köməyi ilə BM25 sxeminin modifikasiyasına baxılmışdır. Bu məqsədlə sınaqlar keçirilmişdir. Aparılan sınaqlar onu göstərmişdir ki, genetik alqoritmin tətbiqi ilə həyata keçirilən modifikasiya daha düzgün həllərin alınması hesabına ilkin modelin əhəmiyyətli dərəcədə təkmilləşdirilməsinə imkan vermişdir. Aparılan tədqiqatın nəticələri sistemin tətbiq sahəsinin genişləndirilməsinə və İnternet şəbəkəsində informasiya axtarışının dəqiqliyinin və keyfiyyətinin artırılmasına imkan verir (səh.41-48).

Açar sözlər: genetik alqoritmlər, mutasiya, uyğunlaşma, relevantlıq, calaq.
DOI : 10.25045/jpit.v11.i1.06
Ədəbiyyat
  • Horoshko, M.B. Algoritmy, ispol'zuemye v poiskovyh sistemah: materialy VII Mezhdunar. nauch.-prakt. konf., g. Novocherkassk, 2009, 242–250 s.
  • Manning, Kristofer D. Vvedenie v informacionnyj poisk. //M: Vil'jams, 2011, 528 s.
  • Umbarkar A.J. and Sheth P.D., Crossover operators in genetic algorithms: a review. ICTACT Journalon Soft Computing, 6(1), 2015, pp. 1083–1092.
  • Arora P.K, Haleem A, Singh M.K, Kumar H. “Optimization of Cellular Manufacturing Systems using Genetic Algorithm: A Review”, Advanced Material Research Journal, 2013, vol. 622, pp. 60–63.
  • Eremeev A.V. Geneticheskie algoritmy i optimizacija uchebnoe posobie, Omsk: Izd-vo Om. gos. un-ta, 2008, 48 s.
  • Kurejchik V.V., Sorokoletov P.V., Habarova I.V. Dinamicheskie geneticheskie algoritmy v sistemah podderzhki, prinjatija reshenij, Taganrog: Izd-vo TRTU, 2006, 51 c.