AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
TERMİN YARADICILIĞI İŞLƏRİNİN AVTOMATLAŞDIRILMASI METODLARININ TƏHLİLİ (azərb.)
Qurbanova Əfruz M.

Məqalədə dilin inkişafına cəmiyyətin şüurlu təsirinin nəticəsi olan termin yaradıcılığı məsələlərinə baxılmışdır. Qeyd edilmişdir ki, istənilən dilin lüğət tərkibi həm daxili, həm də xarici resurslar hesabına yenilənir və sözün dildə yaşam dövrü onun istifadəsinin aktivliyindən asılıdır. Terminologiyanın harmonikləşdirilməsi prinsipləri müəyyənləşdirilmişdir. Anlayışların de-terminləşmə prosesi öyrənilmiş, bu prosesin səbəbləri müəyyənləşdirilmişdir. Leksikanın xüsusi və ümumişlək sözlərinin qarşılıqlı münasibətinin de-terminləşmə prosesində rolu qeyd edilmişdir. Terminlərin mətnlərdə rastgəlmə tezliyi və çəki əmsalının hesablanması metodları araşdırılaraq təhlil edilmişdir (səh.92-100). 

Açar sözlər: dil siyasəti, termin yaradıcılığı, terminlərin harmonikləşdirilməsi, de-terminləşmə prosesi, terminin çəki əmsalı.
DOI : 10.25045/jpit.v09.i2.10
Ədəbiyyat
  • Гарипова Ф.Х. Практические аспекты языковой политики: терминологическая работа // Вестник ВЭГУ, № 3(41), 2009, с.34–39.
  • Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, Maddə 21. Dövlət dili, 12 noyabr 1995-ci il. www.azerbaijan.az/portal/General/Constitution/doc/constitution_a.pdf
  • Sadıqova S. Müasir Azərbaycan ədəbi dilində termin yaradıcılığı prosesi, Bakı: “Elm”, 2010, 244 s.
  • Əliquliyev R.M., Qurbanova Ə.M. Azərbaycanda terminoloji informasiya sisteminin yaradılmasının konseptual əsasları // İnformasiya cəmiyyəti problemləri, Bakı, 2011, №1, s.3–8.
  • ISO 860:2007 (en), Terminology work – Harmonization of concepts and terms. www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:860:ed-3:v1:en
  • Бычкова О.Н. Детерминологизация как функционально-коммуникативная трансформация термина // Научный Альманах: Язык. Текст. Дискурс, Ставрополь: Изд-во СГПИ, 2011, выпуск 9, с.458–162.
  • Meyer I., Mackintosh K. L’étirement du sens terminologique: aperçu du phénomène de la déterminologisation // Le Sens en Terminologie, 2000, pp.198–216.
  • Глазырина А.И., Антонова А.В. Детерминологизация в русском компьютерном подъязыке: данные компонентного анализа // ИИЯ УрГПУ, г. Екатеринбург, Россия, 2013, с.20–26.
  • Фомина М.И. Современный русский язык. Лексикология, 4-е изд., испр., М.: Высшая школа, 2001, 415 с.
  • Зубкова А.А. Термин как особенная лексическая единица (на материале предметной области «Логистика») / Актуальные вопросы филологической науки XXI века : сб. статей V Междунар. науч. конф. молодых ученых, Екатеринбург, Уральский федеральный университет, 2016, с.107–112.
  • Солтон Дж. Динамические библиотечно-информационные системы, Москва, Издательство «Мир», 1979, 559 с.
  • Luhn Hans Peter. A Statistical Approach to Mechanized Encoding and Searching of Literary Information // IBM Journal of Research and Development, 1957, 1, no.4, pp.309–317.
  • Zipf G.K. Human behavior and the principle of least effort: an introduction to human ecology. Cambridge, Addison-Wesley Press, 1949, 573 p.
  • Karen S. J. A Statistical Interpretation of Term Specificity and its Application in Retrieval // Journal of Documentation, 1972, vol.28, no.1, pp.11–21.
  • Zaragoza H., Craswell N., Taylor M., Saria S., Robertson S. Microsoft Cambridge at TREC-13: Web and HARD tracks / The Thirteenth Text Retrieval Conference (TREC-2004). Gaithersburg, Maryland, 2004, NIST Special Publication, pp.1–7.
  • Sparck J.K. A Probabilistic Model of Information Retrieval: Development and Comparative Experiments // Information Processing and Management, 2000, № 36(6), pp.809–
  • Некрестьянов И.С., Пантелеева Н. Системы текстового поиска для Веб // Программирование, 2002, №4, с.33–57.
  • Indexing by Latent Semantic Analysis / S. Deerwester [and others] // Journal of the American Society for Information Science, 1990, №41(6), pp.391–407.
  • Мамедова М.Г., Скороходько Э.Ф. Автоматизированная система анализа терминологической лексики, г. Москва, ВНИИТИ, Научно-техническая информация, 1981, серия 2, №1, с.14–18.
  • Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyası. www.terminologiya.az