AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
BORT KOMPLEKSLƏRİNDƏ PİLOTUN İNTELLEKTUAL DƏSTƏKLƏNMƏSİNİN EKSPERT SİSTEMİ VƏ ONUN PROQRAM TƏMİNATI (rus)
İsmayılov İsmayıl M.

Hava gəmisinin altsistemlərinin diaqnostikası və proqnozlaşdırılması üçün ekipajın intellektual dəstəklənməsində ekspert-məsləhətverici sistemin baza strukturu və onun proqram təminatı təklif edilmişdir. Sistemdə təyyarədə nasazlıqların axtarışında süni intellektdən istifadə etməklə istifadəçi interfeysi tətbiq edilmişdir. Təyyarənin pilotaj-naviqasiya kompleksinin köməyi ilə idarə olunmasında hər hansı bir çətinlik yarandıqda, pilot operator interfeysi vasitəsilə sistemin suallarına cavab verərək ekspert sisteminə kömək üçün müraciət edir. Doldurulmuş biliklər bazasından istifadə edərək, sistem nasazlığı lokallaşdırmaqla tövsiyələr generasiya edir və onları istifadəçiyə verir (səh.18-27).

Açar sözlər: təyyarənin idarə olunması sistemləri, intellektual idarəetmə sistemləri, süni intellekt sistemləri, ekspert sistemləri.
DOI : 10.25045/jpit.v09.i2.02
Ədəbiyyat
  • Земляный Е.С. Пилотажно-навигационный комплекс с интеллектуальной поддержкой экипажа летательного аппарата. Диссертация на соискание ученой степени кандидата технических наук. Московский государственный технический университет имени Н.Э. Баумана. Москва – 2016, с.45–48.
  • Августов И. и др. Навигация летательных аппаратов в околоземном пространстве, под редакцией Г.И.Джанджгавы, М.: ООО «Научтехлитиздат», 2015, 592 с.
  • Перфильев О.В., Рыжаков С.Г. Экспертная система анализа причин неисправностей для авиационной техники // Авиационная и ракетно-космическая техника, Известия Самарского научного центра Российской академии наук, 2016, т.18, №4(3), с.564–570.
  • Лапа В.В., Пономаренко В.А., Чунтул А.В. Психофизиология безопасности полетов. М.: МОО «Ассоциация журналистов, пишущих на правоохранительную тематику», 2013, 396 с.
  • Бабиченко А.В., Земляный Е.С. К обоснованию требований к бортовым экспертным системам интеллектуальной поддержки экипажа // Авиакосмическое приборостроение, 2014, №12, с.26–37.
  • Рыбина Г.В. Интеллектуальные системы: от А до Я. Серия монографий в трех книгах. Книга 1. Системы, основанные на знаниях. Интегрированные экспертные системы. М.: ООО «Научтехлитиздат», 2014, 223 с.
  • Перфильев О.В. Экспертная система интеллектуальной поддержки авиаспециалистов при техническом обслуживании систем и оборудования самолета // Известия Самарского научного центра Российской академии наук, 2014, т.16, №1(5),
    с.1545–1549.
  • Гаврилова Т.А., Хорошевский В.Ф. Базы знаний интеллектуальных систем. СПб.: Питер, 2000, 384 с.
  • Экспертная система − своими руками. www.softkey.info/reviews/reviewphp