MOBİL BULUD TEXNOLOGİYALARI: MÖVCUD VƏZİYYƏTİ, PROBLEMLƏRİ VƏ TƏHLÜKƏSİZLİK MƏSƏLƏLƏRİ - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

MOBİL BULUD TEXNOLOGİYALARI: MÖVCUD VƏZİYYƏTİ, PROBLEMLƏRİ VƏ TƏHLÜKƏSİZLİK MƏSƏLƏLƏRİ - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

MOBİL BULUD TEXNOLOGİYALARI: MÖVCUD VƏZİYYƏTİ, PROBLEMLƏRİ VƏ TƏHLÜKƏSİZLİK MƏSƏLƏLƏRİ - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

MOBİL BULUD TEXNOLOGİYALARI: MÖVCUD VƏZİYYƏTİ, PROBLEMLƏRİ VƏ TƏHLÜKƏSİZLİK MƏSƏLƏLƏRİ - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri

MOBİL BULUD TEXNOLOGİYALARI: MÖVCUD VƏZİYYƏTİ, PROBLEMLƏRİ VƏ TƏHLÜKƏSİZLİK MƏSƏLƏLƏRİ - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri
MOBİL BULUD TEXNOLOGİYALARI: MÖVCUD VƏZİYYƏTİ, PROBLEMLƏRİ VƏ TƏHLÜKƏSİZLİK MƏSƏLƏLƏRİ - İnformasiya Texnologiyaları Problemləri
AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI

№1, 2021

MOBİL BULUD TEXNOLOGİYALARI: MÖVCUD VƏZİYYƏTİ, PROBLEMLƏRİ VƏ TƏHLÜKƏSİZLİK MƏSƏLƏLƏRİ

Ələkbərov Rəşid Q.

Məqalədə mobil qurğularda böyük hesablama və yaddaş resursları tələb edən məsələlərin həllində meydana çıxan problemlər (resurs qıtlığı və enerji sərfiyyatı) analiz edilmişdir Bu problemləri aradan qaldırmaq üçün mobil hesablama buludları (MHB) texnologiyalarından geniş istifadə olunması qeyd edilmişdir. Mobil buludların müxtəlif arxitektur-texnoloji prinsipləri analiz edilmiş və onların üstünlükləri göstərilmişdir. Hesablama buludlarının (HB)-nin modelləri, xidmətləri, xüsusiyyətləri və üstünlükləri göstərilmişdir. MHB-nin mövcud vəziyyəti, imkanları, meydana çıxan problemlər və onların həlli üçün təklif və tövsiyələr verilmişdir. Eyni zamanda, MHB-də təhlükəsizlik və məxfilik məsələləri analiz edilmişdir. Mobil istifadəçilərə böyük hesablama resursları tələb edən məsələlərin həllinə imkanlar yaradan cloudletəsaslı MHB-dən istifadə edilməsi təklif edilmişdir. Eyni zamanda cloudletəsaslı iyerarxik strukturlu MHB-nin arxitektur-texnoloji prinsipləri işlənmiş və onun üstünlükləri göstərilmişdir. Təklif edilən modelin mobil qurğuların hesablama və yaddaş resurslarına olan tələbatını təmin etməsi, şəbəkədə əlaqə kanallarının ötürücülük qabiliyyətinin artırılması, gecikmələrin aradan qaldırılması və təhlükəsizliyin təmin edilməsi qeyd edilmişdir (səh.15-32).

Açar sözlər: mobil hesablamalar, hesablama buludları, mobil hesablama buludları, hesablama və yaddaş resursları, enerji sərfiyyatı, cloudlet, cib cloudleti, təhlükəsizlik.
DOI : 10.25045/jpit.v12.i1.02
Ədəbiyyat
  • Dinh H.T., Lee C., Niyato D., Wang P. A survey of mobile cloud computing: Architecture, applications, and approaches // Wireless Communications and Mobile Computing, 2013, vol.13, no.18, pp.1587‒1611.
  • Qi H., Gani A. Research on Mobile Cloud Computing: Review, Trend and Perspectives. https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/1206/1206.1118.pdf.
  • Liu F., Shu P., Jin H., Ding L., Yu J., Niu D., Li B. Gearing resource-poor mobile devices with powerful clouds: architectures, challenges, and applications // IEEE Wireless Communications, 2013, vol.20, no.3, pp.14‒22.
  • Shim Y.C. Effects of cloudlets on interactive applications in mobile cloud computing environments // International Journal of Advanced Computer Technology, 2015, vol.4, no.1, pp.54‒62.
  • Ha K., Pillai P., Richter W., Abe Y., Satyanarayanan M. Just-in-time provisioning for cyberforaging / in Proceeding of the 11th Annual İnternational Conference on Mobile systems, applications, and services, ACM, 2013, pp.153‒166.
  • Kumar K., Lu Y.H. Cloud Computing for Mobile Users: Can Offloading Computation Save Energy? // Computer, 2010, vol.43, no.4, pp.51‒56.
  • Huerta-Canepa G., Lee D. A virtual cloud computing provider for mobile devices // International Journal of Advance Research, Ideas and Innovations in Technology, 2017, vol.3, no.3, pp.411‒414.
  • Somula R.S., Ra S. A survey on mobile cloud computing: Mobile Computing + Cloud Computing (MCC = MC + CC) // Scalable Computing: Practice and Experience, 2018,vol. 19, no. 4, pp.309–337.
  • Alekberov R.K., Alekperov O.R. Procedure of effective use of cloudlets in wireless metropolitan area network environment // International Journal of Computer Networks & Communications (IJCNC), 2019, vol.11, no.1, pp.93‒107.
  • Diaby T., Rad B.B. Cloud Computing: A review of the Concepts and Deployment Models // International Journal of Information Technology and Computer Science, 2017, vol.9, no.6, pp.50‒58.
  • Abolfazli S. Cloud-based Augmentation for Mobile Devices: Motivation, Taxonomies, and Open Challenges // IEEE Commun. Surv. Tutor., 16, 2014, pp.337‒­368.
  • Chathura M., Magurawalage S., Yang K., Hu L., Zhang J. Energy-efficient and network-aware offloading algorithm for mobile cloud computing // Computer Networks, december 2014, vol.74, Part.B, pp.22‒33.
  • Xu Z, Liang W, Xu W, Jia M., Guo S. Efficient Algorithms for Capacitated Cloudlet.Placements // IEEE Transactions On Parallel And Distributed Systems, vol.27, no. 10, 2016, pp.2866‒­2880.
  • Gupta, S. Gupta. Mobile Cloud Computing: The Future of Cloud. International Journal of Advanced Research in Electrical // Electronics and Instrumentation Engineering, vol.1, no.3, 2012, pp.134‒­144.
  • Jia M., Liang W., Xu Z., Huang M. Cloudlet load balancing in wireless metropolitan area networks / In proceedings of the 35th Annual IEEE International Conference on Computer Communications, 2016, pp.730‒738.
  • Shi C., Lakafosis V., Ammar M.H., Zegura E.W. Serendipity: Enabling remote computing among intermittently connected mobile devices / In Proceedings of the thirteenth ACM international symposium on Mobile Ad Hoc Networking and Computing, june 2012, pp.145‒154.
  • Li Y., Wang W. The unheralded power of cloudlet computing in the vicinity of mobile devices / IEEE Global Communications Conference (GLOBECOM), 2013, pp.4994‒4999.
  • Jararweh Y., Alshara Z., Jarrah M., Kharbutli M., Alsaleh M.N. TeachCloud: a cloud computing educational toolkit // International Journal of Cloud Computing, 2013, vol.2, no.2/3, pp.237‒257.
  • Pang Z., Sun L., Wang Z., Tian E., Yang S. A Survey of Cloudlet based Mobile Computing / International Conference on Cloud Computing and Big Data, 2015, pp.268‒275.
  • Ceselli A., Premoli M., Secci S. Mobile Edge Cloud Network Design IEEE // ACM Transactions on Networking (TON), 2017, vol.25, no.3, pp.1818‒1831.
  • Jararweha Y., Tawalbehb L., Ababneha F., Khreishahc A., Dosarib F. Scalable Cloudlet-based Mobile Computing Model / The 11th International Conference on Mobile Systems and Pervasive ComputingMobiSPC-2014). Procedia Computer Science 34, 2014, pp.434‒441.
  • Lacuesta R., Lloret J., Sendra S., Penalver L. Spontaneous Ad Hoc Mobile Cloud Computing Network // The Scientific World Journal, 2014, pp.1‒19.
  • Sarddar D., Bose R. A Mobile Cloud Computing Architecture with Easy Resource Sharing // International Journal of Current Engineering and Technology, 2014, vol.4, no.3, pp.1249‒1254.
  • Alakbarov R.G., Alakbarov O.R. Mobile Clouds Computing: Current State, Architecture And Problems / 2nd IEEE International Conference on Electrical, Computer and Communication Technologies (IEEE ICECCT 2017), Coimbatore, India, 22-24 February 2017, pp.1‒6.
  • Lakshmi I. A Review on Cloud Computing in Mobile Applications // International Journal of Computer Science and Mobile Computing, 2016, vol.5, no.6, pp.149‒161.
  • Fernando N., Seng L.W., Rahayu L. Mobile Cloud Computing: A Survey // Journal of Future Generation System, 2013, vol 29, no.1, pp. 84‒106.
  • Sahu D., Sharma S., Dube V, Tripathi A. Cloud Computing in Mobile Applications // International Journal of Scientific and Research Publications, 2012, vol.2, no.8, pp.1‒9.
  • Wan J., Liu Z., Zhou K., Lu R. Mobile Cloud Computing: Application Scenarios and Service Models / 9th International Wireless Communications and Mobile Computing Conference (IWCMC), Sardinia, 1-5 July 2013, pp.644‒648.
  • Global No.1 Business Data. htps://www.statista.com/statistics/738977/worldwide-monthly-data-traffic-per-smartphoneX
  • Fesehaye D., Gao Y., Nahrstedt K., Wang G. Impact of cloudlets on interactive mobile cloud applications / 16th IEEE International Enterprise Distributed Object Computing Conference (EDOC), 2012, pp.123–132.
  • Satyanarayanan M., Bahl P., Caceres R., Davies N. The case for vm-based cloudlets in mobile computing // IEEE pervasive Computing, 2009, vol.8, no.4, pp.14‒23.
  • Alekberov R.G., Alekperov O.R. Procedure of effective use of cloudlets in wireless metropolitan area network environment // International Journal of Computer Networks & Communications (IJCNC), 2019, vol.11, no.1, pp.93–107.
  • Alekberov R.K. Study of Architectural-Technological Principles of Cloudlet Based Mobile Cloud Computing / 13th IEEE International Conference Application of Information and Communication Technologies (AICT), 2019, pp.245‒248.
  • Koukoumidis E., Lymberopoulos D., Strauss K., Liu J., Burger D. Pocket cloudlets // ACM SIGPLAN Notices (ACM), 2011, vol.46, no.3, pp.171‒184.
  • Wang H., Wu S., Chen M., Wang W. Security protection between users and the mobile media cloud // IEEE Communications Magazine, 2014, vol.52, no.3, pp.73–79.
  • Gopichand M. An Overview of Security and Privacy Issue in Mobil Cloud Computing Environment // International Journal of Advanced Researc in Computer Science and Software Engineering, 2016, vol.6, no.5, pp.779‒784.
  • Donald A., Oli S., Arockiam L. Mobile cloud security issues and challenges: A perspective // International Journal of Engineering and Innovative Technology, 2013, vol.3, no.1, pp.401‒406.
  • Sarrab M. Mobile Cloud Computing: Security Issues and Considerations // Journal of Advances in Information Technology, 2015, vol.6, no.4, pp.248‒251.
  • Ələkbərov R.Q., Ələkbərov O.R. Mobil hesablama buludlarında təhlükəsizlik və konfidensiallıq məsələləri // İnformasiya Texnologiyaları Problemləri, 2018, №1, s.92–102.
  • Bahar A.N, Habib A., Islam M. Security architecture for mobile cloud computing // International Journal of Scientific Knowledge Computing and Information Technology, 2013, vol.3, no.3, pp.11‒17.
  • Schoo P., Fusenig V., Souza V., Melo M., Murray P., Debar H., Medhioub H., Zeghlach D. Challenges for Cloud Networking Security / 2nd International ICST Conference on Mobile Networks and Management, 2010, pp.2‒16.
  • Zou P., Wang C., Liu Z., Bao D. Phosphor: A Cloud Based DRM Scheme with Sim Card / Proceedings of the 12th International Asia-Pacific on Web Conference (APWEB), 2010, pp.459‒463.
  • Shahzad A., Hussain M. Security Issues and Challenges of Mobile Cloud Computing // International Journal of Grid and Distributed Computing, 2013, vol.6, no.6, pp.37‒50.